Het ontwikkelingsteam achter WSJT-X heeftย WSJT-X 3.2.0-rc1ย uitgebracht. De opvallendste vernieuwing isย JTTY. Dit is een nieuwe digitale mode die bedoeld is als modern en robuust alternatief voor RTTY-achtige verbindingen. JTTY combineert snelle communicatie met aanzienlijk betere prestaties bij zwakke signalen en een veel kleinere kans op fouten.
WSJT-X werd oorspronkelijk ontwikkeld door Nobelprijswinnaar en radioamateur Joe Taylor (K1JT). Inmiddels wordt het programma door een groter internationaal ontwikkelingsteam onderhouden en uitgebreid. De software is vooral bekend van modes als FT8, FT4, WSPR, JT65 en Q65. Met JTTY begeeft WSJT-X zich nadrukkelijker op het terrein van snelle digitale contestcommunicatie.
JTTY als modern alternatief voor RTTY
Wie ervaring heeft met RTTY zal het uitgangspunt van JTTY herkennen. De nieuwe digitale mode is ontwikkeld voorย snelle RTTY-achtige contestverbindingen, maar kan ook worden gebruikt voor andere vormen van tekstcommunicatie.
Er is echter een belangrijk verschil. Volgens de ontwikkelaars biedt JTTY aanzienlijk betere prestaties bij zwakke signalen dan conventionele RTTY en is de foutkans veel kleiner.
De manier waarop een verbinding verloopt wijkt af van FT8 en FT4. Bij deze populaire modes zijn zenden en ontvangen gekoppeld aan vaste tijdvakken en moet de klok van de computer nauwkeurig worden gesynchroniseerd. JTTY werkt niet met dergelijke vaste tijdsloten.ย Een uitzending kan op ieder gewenst moment beginnen en in principe iedere gewenste lengte hebben. Daarmee lijkt de bediening veel meer op traditionele RTTY. Tekst wordt verzonden als de operator dat wil, zonder te hoeven wachten op het begin van een nieuwe FT8- of FT4-periode.
Tot 60 woorden per minuut
Voor willekeurige tekst bedraagt de foutloze gegevensdoorvoer volgens de WSJT-X-documentatie ongeveer 30 woorden per minuut (WPM). Bij de korte berichten met een vast formaat die tijdens RTTY-achtige wedstrijden worden gebruikt, kan dit oplopen tot ongeveer 60 woorden per minuut.
Voor contestgebruik heeft JTTY bovendien speciale, compacte berichtformaten. Een JTTY-uitzending bestaat uit een of meerdere frames. Een normaal frame kan maximaal vijf willekeurige tekens bevatten, maar voor veelgebruikte contestberichten zijn efficiรซntere formaten beschikbaar.
Zo kunnen functietoetsen F1 tot en met F8 worden geprogrammeerd voor berichten als CQ, een rapport met volgnummer, een bevestiging of het opnieuw opvragen van een bericht. Daardoor hoeven veelgebruikte contestberichten niet steeds als gewone tekst te worden verzonden.
Techniek achter JTTY
Technisch verschilt JTTY sterk van klassieke RTTY. Volgens de documentatie van WSJT-X gebruikt JTTYย 4-GFSK-modulatieย met een seinsnelheid vanย 31,25 baud. Het signaal neemt ongeveerย 125 Hzย bandbreedte in beslag.
Een JTTY-frame heeft een zendduur van ongeveerย 1,888 seconde. Voor foutcorrectie wordt Forward Error Correction (FEC) toegepast. Die foutcorrectie is een belangrijk verschil met traditionele RTTY. Het draagt bij aan de grotere betrouwbaarheid bij zwakke signalen.
JTTY werkt samen met N1MM Logger+
Interessant voor contesters is de ondersteuning vanย N1MM Logger+. WSJT-X kan in JTTY-mode in combinatie met N1MM Logger+ worden gebruikt op een vergelijkbare manier als bestaande RTTY-decoders zoals MMTTY.
Daarvoor is minimaal N1MM Logger+ versieย 1.0.11449 van 22 september 2026ย nodig. Vanuit N1MM Logger+ kunnen ook de macro’s en functietoetsen worden gebruikt voor het versturen van JTTY-berichten.
Meer verbeteringen WSJT-X
JTTY is niet de enige vernieuwing in WSJT-X 3.2. De meegeleverde MAP65-software krijgt eveneens verschillende verbeteringen. MAP65 ondersteunt nu een samplerate van 192 kHz en krijgt een nieuwe JT65 Full Deep Search-mode.
Daarnaast melden de ontwikkelaars dat het aantal foutieve JT65-decodes aanzienlijk is verminderd. Ook de decodeergevoeligheid van Q65 is verbeterd, zowel voor signalen met enkele als dubbele polarisatie. Verder bevat de nieuwe versie diverse kleinere verbeteringen en bugfixes.
Nog geen definitieve versie
Radioamateurs die WSJT-X 3.2.0-rc1 willen proberen, moeten er rekening mee houden dat de lettersย rcย voorย release candidateย staan. Het gaat dus om een versie die vooruitloopt op de uiteindelijke stabiele WSJT-X 3.2.0.
Op het moment van verschijnen van deze release candidate isย WSJT-X 3.0.2ย nog de officiรซle General Availability-versie. Gebruikers die vooral een stabiele installatie nodig hebben, kunnen daarom beter rekening houden met het experimentele karakter van 3.2.0-rc1.
De release candidate is beschikbaar voor Windows 64-bit, macOS op zowel Apple Silicon als Intel en verschillende Linux-platforms. Ook de broncode is beschikbaar.
Meer informatie
De volledige beschrijving van WSJT-X 3.2.0-rc1 en JTTY is te vinden in de officiรซle gebruikershandleiding van WSJT-X.
De software kan via de officiรซle downloadpagina van het WSJT Development Team worden gedownload.
