De radiotelescoop in Dwingeloo speelt opnieuw een belangrijke rol bij experimenten met radiosignalen die via de planeet Venus worden teruggekaatst. Na een succesvolle ontvangst in maart 2025 werken radioamateurs en onderzoekers aan de volgende stap: niet alleen een draaggolf detecteren, maar daadwerkelijk radiocommunicatie via Venus. Het Open Research Institute (ORI) ondersteunt het internationale project met berekeningen, software en nieuwe digitale modulatietechnieken.
Radiosignaal reist naar Venus en terug
De techniek staat bekend als Earth-Venus-Earth (EVE) en lijkt op het onder radioamateurs bekende Earth-Moon-Earth (EME). Bij EME wordt de maan gebruikt om radiosignalen terug naar de aarde te kaatsen. Bij EVE vervult Venus die rol.
De technische uitdagingen zijn aanzienlijk groter. Venus staat tientallen miljoenen kilometers van de aarde verwijderd. Daardoor is het teruggekaatste signaal bijzonder zwak. Bovendien veroorzaken de beweging en rotatie van Venus dopplerverschuiving en spreiding van het ontvangen signaal.
Succesvolle ontvangst in Dwingeloo
Op 22 maart 2025 slaagden radioamateurs erin om met de 25 meter grote radiotelescoop in Dwingeloo een radiosignaal naar Venus te zenden en de reflectie te detecteren.
Er werden vier draaggolfsignalen op 1299,5 MHz uitgezonden, elk met een duur van 278 seconden. Die tijd kwam ongeveer overeen met de benodigde reistijd van het signaal naar Venus en terug.
De reflecties werden zowel in Dwingeloo als bij de Duitse radiotelescoop Stockert ontvangen. Het was de tweede succesvolle amateur-EVE-detectie, na een experiment van AMSAT-DL in Bochum in 2009.
Nieuwe experimenten in oktober 2026
De volgende gunstige gelegenheid deed zich voor in oktober 2026. Deze maand stond Venus namelijk opnieuw relatief dicht bij de aarde.
Het Open Research Institute meldt inmiddels een succesvolle EVE-communicatie vanaf Dwingeloo. Met een gerichte uitzending heeft Dwingeloo een sterk signaal ontvangen dat via Venus is teruggekaatst. Dit is een eerste stap richting regelmatige interplanetaire QSO’s voor amateurs.
Het project kreeg ondersteuning van de grote radiotelescopen Stockert, Effelsberg, Jodrell Bank en Westerbork. Het open Research Institue verwacht in de komende jaren verdere verbeteringen. Meer details staan op de pagina van Open Research Institute.
