Fraude bij WRTC 2026: vier teams gediskwalificeerd en uitslag ingrijpend gewijzigd
De World Radiosport Team Championship 2026 (WRTC 2026) heeft ruim anderhalve maand na afloop een opmerkelijke wending gekregen. Na uitgebreid onderzoek naar onregelmatigheden zijn vier teams gediskwalificeerd. Daarbij gaat het onder meer om het team dat aanvankelijk tot wereldkampioen was uitgeroepen. De organisatie heeft de uitslag opnieuw berekend en inmiddels nieuwe winnaars aangewezen.
De zaak draait onder andere om het voortijdig bekendmaken van de identiteit van deelnemers, contacten met stations die gebruikmaakten van gekaapte roepletters en QSO’s die bij controle niet konden worden geverifieerd. Daarmee is WRTC 2026 geconfronteerd met een van de opvallendste fraudezaken uit de geschiedenis van het contesten.
De Olympische Spelen van het radioamateurisme
WRTC wordt vaak omschreven als de ‘Olympische Spelen’ van de hamradio. Tijdens WRTC 2026, gehouden in Engeland, namen 50 teams van twee operators het tegen elkaar op. De wedstrijd vond plaats op 11 en 12 juli, gelijktijdig met het IARU HF World Championship, en duurde 24 uur. Er mocht worden gewerkt op 80, 40, 20, 15 en 10 meter in CW en SSB.
Een belangrijk uitgangspunt van WRTC is dat de omstandigheden voor de deelnemers zoveel mogelijk gelijk zijn. Bovendien wordt de identiteit van de teams achter de speciale wedstrijdroepletters pas kort voor de wedstrijd bekendgemaakt. Voor WRTC 2026 werden door de Britse toezichthouder Ofcom speciale roepletters met het prefix MB beschikbaar gesteld.
Het geheimhouden van de identiteit is belangrijk. Als bevriende radioamateurs vooraf weten achter welke WRTC-roepnaam een bepaald team schuilgaat, zouden zij dat team gericht extra QSO’s of waardevolle multipliers kunnen bezorgen. En precies daar ging het volgens de jury mis.
Verdachte patronen in de logs
Direct na de wedstrijd leek er aanvankelijk weinig aan de hand. Op 13 juli werd MB2M, bestaande uit VE3DZ en UW7LL, uitgeroepen tot winnaar. Het team maakte 5.560 geldige QSO’s en behaalde volgens de toenmalige berekening 7.460.840 punten.
Na afloop begonnen derden echter de openbaar beschikbare logs nader te analyseren. Daarbij kwamen opmerkelijke patronen aan het licht. De WRTC Sanctioning Committee bevestigt dat analyses door derden wezen op afwijkingen in de logs. Die bevindingen vormden aanleiding voor nader onderzoek door de jury.
Een belangrijk onderdeel daarvan waren opvallende multiplier-QSO’s. Bij contesten zoals WRTC wordt de score niet alleen bepaald door het aantal verbindingen. Verbindingen met verschillende landen en zones leveren multipliers op, waardoor een relatief klein aantal bijzondere verbindingen een aanzienlijke invloed op de eindscore kan hebben.
Vijftien gekaapte roepletters
Het onderzoek leverde vervolgens een veel ernstiger aanwijzing op. Er bleken verbindingen te zijn gemaakt met stations die zich voordeden als bestaande radioamateurs. Volgens het onderzoeksrapport werden ten minste vijftien roepletters gekaapt om multiplier-QSO’s te maken. De echte houders van die roepletters hadden de betreffende verbindingen niet gemaakt. Toch waren de signalen daadwerkelijk in de ether aanwezig: aan de hand van de beschikbare audio-opnamen kon worden vastgesteld dat de WRTC-deelnemers werkelijk verbinding maakten met stations die deze roepletters gebruikten.
De frauduleuze multipliers waren bovendien opvallend ongelijk verdeeld. MB2M ontving er volgens de analyse 36 en MB2A 32. Het team dat daarna het meeste voordeel had, kwam op slechts 14 van dergelijke multipliers. Alle verbindingen met de betreffende gekaapte roepletters zijn uiteindelijk uit de WRTC-logs verwijderd.
De organisatie stelt niet dat de WRTC-operators simpelweg niet-bestaande QSO’s in hun log hebben getypt. In een aantal gevallen waren er daadwerkelijk stations in de lucht waarmee een verbinding werd gemaakt. Het probleem was dat die stations zonder toestemming de roepletters van andere radioamateurs gebruikten.
Identiteit van teams voortijdig bekend
Onderzoekers ontdekten nog een opmerkelijk patroon. Vlak voordat de wedstrijd begon, hielden stations van buiten de wedstrijd bepaalde frequenties gedurende langere tijd bezet. Rond het exacte begin van WRTC werd zo’n frequentie vervolgens overgedragen aan een WRTC-station.
Met behulp van openbare logs, het Reverse Beacon Network en SDR-opnamen kon dit patroon achteraf worden gereconstrueerd. Volgens de jury ging het niet om toevallige frequentiewisselingen, maar om vooraf geregelde overdrachten. Daarmee konden betrokken buitenstaanders weten welk WRTC-team vervolgens op die frequentie verscheen. Dat is in strijd met de WRTC-regels, waarin juist wordt geprobeerd te voorkomen dat de identiteit van een team tijdens de wedstrijd bij anderen bekend is.
De jury concludeerde dat bij MB1I, MB2A en MB2M sprake was van een dergelijke verboden bekendmaking van de identiteit. Alle drie de teams werden daarom gediskwalificeerd.
Vierde team om andere reden gediskwalificeerd
Een vierde diskwalificatie heeft een andere achtergrond. Bij MB5Q, het team van RW7K en KU1CW, werden tien multiplier-verhogende verbindingen aangetroffen waarvoor geen corresponderend signaal in de audio-opname van het station kon worden gevonden. Het team werd daarop gediskwalificeerd.
Daarmee zijn in totaal vier teams uit de uitslag verwijderd:
- MB2M – VE3DZ/UW7LL: gediskwalificeerd wegens het bekendmaken van de teamidentiteit;
- MB2A – US2YW/IK4VET: om dezelfde reden gediskwalificeerd;
- MB1I – E77DX/DJ4MX: eveneens vanwege het bekendmaken van de teamidentiteit;
- MB5Q – RW7K/KU1CW: gediskwalificeerd wegens niet-verifieerbare QSO’s.
Wereldkampioen raakt titel kwijt
De gevolgen voor de einduitslag zijn groot. Vooral de diskwalificatie van MB2M springt in het oog. VE3DZ en UW7LL waren op 13 juli immers officieel als winnaars gehuldigd. Bovendien waren zij de regerend kampioenen. Na verwijdering van de verdachte verbindingen, herberekening van de scores en de vier diskwalificaties ziet het podium er volledig anders uit.
DJ5MW en DM5EE, die onder de roepnaam MB5O deelnamen, zijn nu de officiële winnaars van WRTC 2026 met 7.310.308 punten. De tweede plaats is voor N6MJ en KL9A (MB4G) met 6.955.083 punten. K5ZD en W2SC (MB1T) eindigen met 6.836.480 punten als derde. Daarmee is de oorspronkelijk gepubliceerde uitslag formeel komen te vervallen. De organisatie maakte op 1 september bekend dat de nieuwe resultaten de eerdere uitslag volledig vervangen.
Openbare gegevens brachten de zaak aan het rollen
Opmerkelijk is de manier waarop de onregelmatigheden boven water kwamen. Niet alleen de officiële jury speelde daarbij een rol, maar onafhankelijke radioamateurs analyseerden na de wedstrijd de beschikbare gegevens en signaleerden afwijkingen.
De WRTC Sanctioning Committee bedankt deze derden daar expliciet voor. Volgens de commissie maakten openbare logs en crowdsourcing het mogelijk om situaties te ontdekken die vervolgens uitgebreid door de jury konden worden onderzocht. Andere teams en roepletters die tijdens dat proces onder de aandacht werden gebracht, zijn eveneens onderzocht, maar daarbij werden volgens de commissie geen overtredingen vastgesteld.
De affaire laat daarmee tegelijkertijd zien hoeveel mogelijkheden moderne contestanalyse biedt. Logs, SDR-opnamen, audio-opnamen en gegevens van bijvoorbeeld het Reverse Beacon Network maken het mogelijk een wedstrijd achteraf tot in detail te reconstrueren.
Mogelijk ook onregelmatigheden bij WRTC 2023
De kwestie krijgt mogelijk nog een vervolg. Volgens de onderzoeksinformatie zijn bij analyse van WRTC 2023 in Italië vergelijkbare patronen gevonden rond het overdragen van frequenties en frauduleuze multiplierverbindingen. Dat maakt de gebeurtenissen van 2026 mogelijk onderdeel van een groter probleem dan aanvankelijk werd gedacht.
De WRTC Sanctioning Committee heeft de maatregelen van de organisatie inmiddels volledig onderschreven. Hoewel de diskwalificaties volgens de commissie zwaar kunnen overkomen, zijn ze noodzakelijk om de reputatie en integriteit van WRTC te beschermen. Ook worden nieuwe controlemiddelen en procedures ontwikkeld die bij toekomstige WRTC-evenementen moeten worden toegepast.
Voor een evenement dat draait om het onder zo gelijk mogelijke omstandigheden bepalen van de beste contestoperators ter wereld, raakt de kwestie immers aan de kern van de competitie: de deelnemers moeten erop kunnen vertrouwen dat iedereen volgens dezelfde regels speelt.
